Εθνικισμός: Ιδεολογίες και πρακτικές

Διδάσκοντες: 
ECTS: 
4
Κωδικός Μαθήματος: 
ΚΕ0Χ08
Κύκλος / Επίπεδο: 
Προπτυχιακό
Υποχρεωτικό / Επιλογής: 
Επιλογής
Περίοδος Διδασκαλίας: 
Χειμερινό
Περιεχόμενο Μαθήματος: 

Ο εθνικισμός αποτελεί ένα από τα επιδραστικότερα ιδεολογικά, επιστημονικά και κοινωνικά πεδία του νεωτερικού κόσμου. Διαθέτει αυξημένη πολυπλοκότητα με αλλεπάλληλες ανα-νοηματοδοτήσεις που εκκινούν από την απαρχή της σύλληψης του ως ιδεολογικό και ιστορικό προϊόν του διαφωτισμού, περνούν μέσα από την αμφισβήτηση του στο πλαίσιο των μετα-νεωτερικών ταυτοτικών διακυβευμάτων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο και επανακάμπτει με την επανεμφάνιση του στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Ασία και τη Λατινική Αμερική.

Για να καταστεί θεωρητικά και παιδαγωγικά χρήσιμη και επαρκής η επιχειρούμενη παρουσίαση του Εθνικισμού ως ιδεολογία αλλά και ως πολιτική πρακτική, στο χώρο και το χρόνο, θα παρουσιαστούν συγκριτικά οι βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις περί έθνους, εθνικισμού και των όρων της ανάπτυξής τους με έμφαση στην έννοια της «εθνικής συνείδησης» και των  ιδεολογικών, επιτελεστικών  και πολιτισμικών προϋποθέσεων του.

Στο πλαίσιο του μαθήματος θα επιχειρηθεί να εξεταστούν οι διαφορετικές νοηματοδοτήσεις του Εθνικισμού από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, στο τέλος των μεγάλων αυτοκρατοριών, των μεγάλων εθνικών (παγκόσμιων) πολέμων του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, των αντι-αποικοκρατιών, αυτονομιστικών και αυτοδιαθετικών κινημάτων, του «ψυχρού» μεταπολεμικού μετώπου για να φτάσει στη μετανεωτερική συνθήκη και την κυρίαρχη ιδέα για το «νέο γενναίο» κόσμο.

Μαθησιακά Αποτελέσματα: 

Με την ολοκλήρωση των διαλέξεων και των παρουσιάσεων του μαθήματος οι φοιτητές και φοιτήτριες θα είναι σε θέση:

  1.  Να αποκτήσουν βασικές γνώσεις σχετικά με τις κλασικές και νεώτερες θεωρίες περί έθνους και εθνικισμού.
  2.  Να καλλιεργήσουν την κριτική τους ικανότητα έναντι των θεωριών αυτών αλλά και της κριτικής επί αυτών των θεωριών
  3.  Να ορίσουν τις εκφάνσεις του Εθνικισμού χωρικά και ιστορικά και να τον συνδέσουν με κομβικές στιγμές και περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας.
  4.  Να αντιληφθούν σε τι συνίσταται η συνθετότητα του φαινομένου και να το διακρίνουν από παρακείμενες ιδεολογίες και κοινωνικά νοητικά σχήματα.
  5.  Να κατατάσσουν διαφορετικά κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα αναφορικά με την εθνική ή εθνοτική τους πλαισίωση.
  6.  Να γνωρίζουν το πολιτισμικό περιβάλλον της επανεμφάνισης του εθνικισμού και το πολιτικό  διακύβευμα αυτή της επανεμφάνισης.
  7.  Να εξοικειωθούν με το θεωρητικό, βιβλιογραφικό και ερευνητικό τοπίο της μελέτης του εθνικισμού όπως έχει διαμορφωθεί στις μέρες μας.

 

Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών: 
Βιβλιογραφία: 

Υποχρεωτική

Ozkirmli, U. (2011), Θεωρίες του εθνικισμού. Μια κριτική προσέγγιση (επιμ. Α. Ηρακλείδης μτφρ. Ι. Πεντάζου), Αθήνα:Σιδέρης.